Een zonsverduistering is er wanneer de maan precies tussen de aarde en de zon schuift, waardoor (een deel van) het zonlicht tijdelijk wordt geblokkeerd. Dit kan alleen gebeuren bij nieuwe maan, maar niet elke nieuwe maan levert een verduistering op. De reden hiervoor is dat de baan van de maan iets schuin loopt ten opzichte van de baan van de aarde. Daardoor komt het slechts een paar keer per jaar voor dat zon, maan en aarde precies op één lijn staan.
Wat is een zonsverduistering?
Een zonsverduistering is een natuurverschijnsel waarbij de zon (gedeeltelijk) wordt afgedekt door de maan. Het lijkt dan alsof de zon langzaam uit beeld verdwijnt. Afhankelijk van waar je staat op aarde, kan de verduistering volledig of gedeeltelijk zichtbaar zijn.
Soorten zonsverduisteringen
Totale zonsverduistering
Bij een totale zonsverduistering schuift de maan volledig voor de zon. Alleen de corona, de buitenste ring van de zon, is zichtbaar. Dit is een indrukwekkend en zeldzaam verschijnsel.
Gedeeltelijke zonsverduistering
De maan bedekt slechts een deel van de zon. Dit komt vaker voor en is in een groter gebied te zien.
Ringvormige zonsverduistering
Bij een ringvormige verduistering is de maan net te klein om de zon helemaal te bedekken. Je ziet dan een heldere ring van zonlicht om de maan heen.
Hoe vaak komt een zonsverduistering voor?
Wereldwijd zijn er ieder jaar meestal twee tot vijf zonsverduisteringen. Niet elke verduistering is echter zichtbaar in Nederland of België. Soms is een verduistering alleen in specifieke gebieden, zoals Azië, Afrika of Amerika, goed te zien.
In Nederland en België is de volgende grote zonsverduistering een gedeeltelijke verduistering op 29 maart 2025. Een totale zonsverduistering die volledig zichtbaar is in onze regio, komt pas in het jaar 2135.
Wanneer zie je de volgende verduistering?
De exacte datum en het zichtbare gebied verschillen per keer. Enkele komende verduisteringen wereldwijd zijn:
Jaar | Datum | Type verduistering | Zichtbaarheid / bijzonderheden |
|---|---|---|---|
2025 | 29 maart | Gedeeltelijk | Europa (incl. Nederland & België), Noord-Afrika, Azië |
2025 | 21 september | Totale | Grote delen van de Stille Oceaan, zichtbaar o.a. in Zuid-Amerika |
2026 | 17 februari | Ringvormig | Antarctica, Zuid-Amerika, Zuid-Atlantische Oceaan |
2026 | 12 augustus | Totale | Spanje, IJsland, Groenland, Noordpoolgebied (lange verduistering) |
2027 | 6 februari | Ringvormig | Zuid-Amerika, West-Afrika, deels Zuid-Europa |
2027 | 2 augustus | Totale | Spanje, Noord-Afrika, Midden-Oosten, Azië |
2028 | 26 januari | Ringvormig | Zuidwest-Europa (incl. Spanje), Noordwest-Afrika, Zuid-Amerika |
2028 | 22 juli | Totale | Australië (incl. Sydney), Nieuw-Zeeland |
2029 | 12 juni | Gedeeltelijk | Europa, Noord-Azië, Groenland, Alaska, NW-Canada |
2030 | 1 juni | Ringvormig | Europa, Azië, Afrika, NW Noord-Amerika |
2030 | 25 november | Totale | Zuidelijk Afrika (Namibië, Botswana, Zuid-Afrika, Lesotho) en Australië |
Hoe kun je veilig naar een zonsverduistering kijken?
Gebruik een speciale eclipsbril
Nooit rechtstreeks naar de zon kijken zonder bescherming. Dit kan je ogen blijvend beschadigen. Gebruik een speciale eclipsebril.
Gebruik een telescoop of verrekijker met zonnefilter
Alleen met de juiste filters kun je veilig kijken.
Kijk via projectie
Met een eenvoudige gaatjescamera of een telescoop die het beeld projecteert, kun je veilig de verduistering volgen.
Waarom is een zonsverduistering bijzonder?
Een zonsverduistering is zeldzaam omdat alles exact op één lijn moet staan. Voor veel mensen is het een unieke ervaring, omdat je het vaak maar enkele keren in je leven kunt zien. Daarnaast heeft het fenomeen altijd tot verbeelding gesproken, zowel in wetenschap als in cultuur en geschiedenis.
Conclusie: wanneer is er een zonsverduistering?
Een zonsverduistering is er alleen wanneer de maan precies tussen de aarde en de zon staat tijdens nieuwe maan. Dit gebeurt meerdere keren per jaar ergens op de wereld, maar slechts zelden in Nederland of België. De volgende gedeeltelijke verduistering in onze regio is op 29 maart 2025. Wil je een totale zonsverduistering meemaken? Dan moet je waarschijnlijk reizen naar het buitenland.