Iedereen weet dat kinderen en jongeren nog groeien. Je wordt langer, sterker en leert steeds meer. Maar wist je dat ook je hersenen lang blijven groeien en zich blijven ontwikkelen? Je hersenen zijn pas rond je 25e levensjaar echt volgroeid.
Wat doen je hersenen?
Je hersenen regelen bijna alles in je lichaam. Ze zorgen ervoor dat je kunt bewegen, praten, voelen en denken. Ook je geheugen, je emoties en je concentratie worden door je hersenen geregeld.
Vanaf het moment dat je geboren wordt, beginnen je hersenen met groeien en leren. Dat gaat heel snel als je klein bent. Als baby leer je al geluiden herkennen, en als kind leer je lopen, praten en problemen oplossen.
De puberteit: grote veranderingen
Tijdens de puberteit, meestal tussen 12 en 18 jaar, maken je hersenen opnieuw een grote verandering door. Je leert meer over jezelf, je emoties worden sterker, en je gaat meer nadenken over de wereld om je heen. Jongeren krijgen ook meer behoefte aan vrijheid en willen zelf beslissingen nemen.
Maar: ook al kun je al veel, je hersenen zijn dan nog niet helemaal af.
De prefrontale cortex: het laatste stukje
Het deel van de hersenen dat als laatste af is, heet de prefrontale cortex. Dit deel zit vooraan in je hoofd, net achter je voorhoofd. De prefrontale cortex helpt je bij:
- plannen en organiseren
- nadenken over gevolgen van je gedrag
- beslissingen nemen
- jezelf beheersen
- omgaan met stress en emoties
Bij jongeren werkt dit deel nog niet zo goed als bij volwassenen. Daarom nemen jongeren soms sneller risico’s, reageren ze emotioneler, of vinden ze het moeilijk om vooruit te denken. Dat is normaal: hun hersenen zijn nog in ontwikkeling.
Wanneer zijn je hersenen “klaar”?
Onderzoekers hebben ontdekt dat de hersenen pas rond het 25e levensjaar helemaal zijn ontwikkeld. Dat betekent dat je hersenen dan pas echt goed kunnen samenwerken. Je kunt dan beter nadenken, rustig blijven in moeilijke situaties, en verantwoorde keuzes maken.
Toch stopt het leren nooit helemaal. Je kunt je hele leven nieuwe dingen leren. Maar de basis van je hersenstructuur is rond je 25e klaar.
Wat betekent dit in het dagelijks leven?
- Het is goed om te weten dat je hersenen nog groeien als je jong bent. Dat betekent:
- Het is normaal als je soms fouten maakt of dingen doet zonder na te denken.
- Je bent nog aan het leren, ook al ben je al volwassen volgens de wet.
- Geef jezelf de tijd om te groeien, mentaal en emotioneel.
- Ouders, leraren en andere volwassenen kunnen jongeren beter begeleiden als ze dit begrijpen.