Spataderen zijn dikke, blauwe of paarse aderen die je vaak op je benen ziet. Ze liggen vlak onder de huid en zijn soms kronkelig of bobbelig. Veel mensen vinden ze lelijk, maar ze kunnen ook pijn of een zwaar gevoel geven. In dit artikel lees je wanneer je spataderen kunt krijgen en waarom.
Wat zijn spataderen?
In je lichaam stroomt bloed door aderen. In je benen moet het bloed tegen de zwaartekracht in terug naar het hart. In de aderen zitten klepjes die helpen om het bloed omhoog te duwen.
Als die klepjes niet goed werken, zakt het bloed terug en hoopt het zich op in de ader. De ader wordt dan wijder en zichtbaar: dat is een spatader.
Wanneer krijg je spataderen?
Als je ouder wordt
Spataderen komen vaker voor bij mensen boven de 40 jaar. Hoe ouder je wordt, hoe minder stevig je aderen zijn. Ook de klepjes in de aderen kunnen dan minder goed werken.
Als het in de familie zit (erfelijkheid)
Hebben je ouders of broers/zussen spataderen? Dan is de kans groter dat jij ze ook krijgt. Erfelijkheid speelt een grote rol.
Tijdens de zwangerschap
Veel vrouwen krijgen spataderen als ze zwanger zijn. Dit komt door:
- Meer druk in de buik
- Meer bloed in het lichaam
- Hormonale veranderingen
Soms verdwijnen de spataderen na de bevalling, maar niet altijd.
Als je veel staat of zit
Werk je veel staand (bijvoorbeeld in de zorg of horeca)? Of zit je juist veel achter een bureau? Dan beweegt het bloed minder goed in je benen. Hierdoor kunnen spataderen ontstaan.
Bij overgewicht
Als je te zwaar bent, komt er extra druk op de aderen in je benen. Dat vergroot de kans op spataderen.
Als je weinig beweegt
Beweging helpt je bloed om goed te stromen. Bij weinig beweging (bijvoorbeeld bij een zittende leefstijl of lange reizen) is er meer kans op spataderen.
Hoe herken je spataderen?
Je kunt ze zien en soms ook voelen. Let op:
- Blauwe of paarse, kronkelende lijnen op je benen
- Pijn of een zwaar gevoel in je benen
- Jeuk of kramp, vooral ‘s avonds
- Dikke enkels na lang staan
Kun je spataderen voorkomen?
Helemaal voorkomen lukt niet altijd, zeker niet als het erfelijk is. Maar je kunt de kans wel verkleinen:
- Beweeg regelmatig (wandelen, fietsen)
- Vermijd lang stilstaan of stilzitten
- Leg je benen af en toe omhoog
- Draag geen strakke kleding rond je benen
- Houd een gezond gewicht