Napoleon Bonaparte was een beroemde generaal en keizer uit Frankrijk. Hij leefde in de 18e en 19e eeuw en had een grote invloed op de geschiedenis van Europa. Napoleon is vooral bekend om zijn vele oorlogen, zijn wetten, en omdat hij zichzelf tot keizer kroonde.
Geboorte en jeugd
Napoleon werd geboren op 15 augustus 1769 op het eiland Corsica. Corsica was kort daarvoor een deel van Frankrijk geworden. Napoleon kwam uit een adellijke familie, maar zijn ouders waren niet rijk. Hij had zeven broers en zussen.
Toen Napoleon nog jong was, ging hij naar militaire scholen in Frankrijk. Daar leerde hij over oorlog, discipline en leiderschap. Hij sprak eerst Italiaans, want dat was de taal van Corsica. Frans leerde hij later pas goed. Op school was hij stil, maar hij viel op door zijn slimme manier van denken.
De Franse Revolutie
In 1789 begon de Franse Revolutie. Het Franse volk kwam in opstand tegen de koning, omdat er veel ongelijkheid was in het land. Napoleon was toen een jonge officier in het leger. Tijdens de revolutie kreeg hij de kans om te laten zien hoe goed hij kon vechten en plannen maken.
Hij won verschillende veldslagen voor Frankrijk en klom snel op in het leger. Steeds meer mensen zagen hem als een held. In 1799 pleegde Napoleon een staatsgreep: hij nam de macht over van de regering. Hij werd eerst eerste consul, en later keizer van Frankrijk.
Napoleon wordt keizer
In 1804 kroonde Napoleon zichzelf tot keizer Napoleon I in de kathedraal van Parijs. Normaal doet de paus dat, maar Napoleon deed het zelf. Hij wilde laten zien dat hij de baas was, en dat niemand boven hem stond.
Als keizer veranderde Napoleon veel dingen in Frankrijk. Hij voerde nieuwe wetten in, zoals de Code Napoléon. Die wetten waren duidelijker en eerlijker dan vroeger. Sommige van die wetten worden nog steeds gebruikt in landen als België, Italië en zelfs in delen van Zuid-Amerika.
Napoleon zorgde ook voor betere scholen, betere wegen en een sterkere economie. Veel mensen waren blij met de veranderingen, maar hij was ook streng en wilde steeds meer macht.
De oorlogen van Napoleon
Napoleon voerde veel oorlogen in Europa. Hij wilde een groot Frans rijk maken. Zijn legers waren sterk en wonnen veel veldslagen, zoals bij Austerlitz in 1805. Hij veroverde grote delen van Europa, zoals:
- België en Nederland
- Italië
- Duitsland
- Spanje
- Polen
Sommige landen werkten met hem samen, anderen vochten tegen hem. Hij plaatste vaak zijn broers en vrienden op tronen in andere landen. Zo werd zijn broer Lodewijk koning van Nederland.
Maar niet iedereen was blij met Napoleon. Veel mensen vonden dat hij te veel macht had en te veel oorlog wilde.
De ondergang van Napoleon
In 1812 maakte Napoleon een grote fout: hij viel Rusland aan. Zijn leger bestond uit meer dan 600.000 soldaten. Maar het werd een ramp. De winter in Rusland was extreem koud. Er was weinig voedsel, en de Russen trokken zich steeds terug. Napoleon moest zich ook terugtrekken, en bijna zijn hele leger ging verloren.
Daarna verloren de Fransen steeds meer oorlogen. In 1814 trokken vijandige legers Parijs binnen. Napoleon moest aftreden en werd verbannen naar het eiland Elba, vlak bij Italië.
Terugkeer en Waterloo
Napoleon bleef niet lang op Elba. In 1815 ontsnapte hij en kwam terug naar Frankrijk. Hij nam opnieuw de macht over en regeerde nog 100 dagen. Veel mensen juichten hem toe, maar andere landen kwamen in actie.
In juni 1815 vocht hij zijn laatste veldslag: de slag bij Waterloo in België. Daar werd hij definitief verslagen door een leger van Britten en Pruisen.
Na deze nederlaag werd hij opnieuw verbannen. Dit keer naar het verre eiland Sint-Helena in de Atlantische Oceaan. Daar was hij onder streng toezicht en mocht hij niet meer terugkeren naar Europa.
De dood van Napoleon
Napoleon stierf op 5 mei 1821, op het eiland Sint-Helena. Hij was toen 51 jaar oud. Waarschijnlijk stierf hij aan maagkanker, al denken sommigen dat hij misschien is vergiftigd.
Later, in 1840, werd zijn lichaam teruggebracht naar Frankrijk. Nu ligt hij begraven in Les Invalides in Parijs, een groot gebouw waar ook andere Franse helden liggen.
Jaartallen
Gebeurtenis | Jaar |
|---|---|
Geboren op Corsica | 1769 |
Franse Revolutie | 1789 |
Macht gegrepen in Frankrijk | 1799 |
Gekroond tot keizer | 1804 |
Veldtocht naar Rusland | 1812 |
Verbannen naar Elba | 1814 |
Terugkeer en Slag bij Waterloo | 1815 |
Verbannen naar Sint-Helena | 1815 |
Overleden op Sint-Helena | 1821 |
Waarom is Napoleon belangrijk?
Napoleon was een sterke leider, maar ook een man met veel ambitie. Hij wilde Europa veranderen, en dat is hem deels gelukt. Zijn wetten en ideeën leven op sommige plekken nog steeds voort.
Tegelijk zorgde hij voor veel oorlog, pijn en verlies. Miljoenen mensen stierven in de oorlogen die hij begon. Daarom wordt hij zowel bewonderd als bekritiseerd.